Word gratis lid     Inloggen
Cookies op 50plusser.nl

50plusser maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. 50plusser gebruikt functionele en analytische cookies om u een optimale bezoekerservaring te bieden. Bovendien plaatsen derde partijen tracking cookies om u gepersonaliseerde advertenties te tonen en om buiten de website van 50plusser relevante aanbiedingen van 50plusser te doen. Ook worden er tracking cookies geplaatst door social media-netwerken.
Door op Akkoord te klikken gaat u hiermee akkoord.

Akkoord
 
Geen cookies


Klik hier voor meer informatie.
Home
Magazine
Foto van de Dag
Filmpjes
Recepten
Prikbord
Fotowedstrijd
Blogs
Forum
Kranten
Clubs
Tutorials
Agenda
Leden
 
Alles
Actualiteiten
Buitenleven
Digitaal
Fotografie
Gezondheid
Lifestyle
Opmerkelijk
Voeding
Wetenschap

_
Alles
Autos & Motoren
Lezen & Muziek
Lifestyle
Uitgaan & Cultuur
Vakantie & Reizen
Wonen & Interieur


Hij heeft het van de goede God zelf meegekregen



Franz Schubert
Franz Schubert

Je hebt van die natuurtalenten. Ze duiken overal op: in de turnles is er wel altijd eentje dat zijn voeten in zijn nek kan leggen, los over de bok springt en in een twee drie boven aan het touw bengelt, terwijl wij ons kreunend omhoog hijsen onder het vernietigend commentaar van de leraar. Even onverwacht blijkt de ‘nerd’ van de klas een begenadigd schrijver van opstellen te zijn, en heeft het dikkerdje een fluwelen stem. En met die gaven blijken ze geboren, ze hoeven er niets voor te doen, althans, zo komt het ons voor.


 Zo was het ook met Franz Schubert. Hij werd in 1797 geboren in een voorstad van Wenen, toen de hoofdstad van Europa, in een gezin waar veertien kinderen geboren werden, en slechts vijf in leven bleven, zo ging dat toen. Vader was een van die enorm talentvolle onderwijzers, die kunnen tekenen, zingen, verscheidene muziekinstrumenten bespelen, vertellen, en zo boeiend lesgeven dat zelfs de ergste belhamels geïnteresseerd luisteren.

Franz leerde al heel vroeg van zijn vader en zijn oudere broer viool spelen en kreeg de gemakkelijkste partij, de altviool, in het strijkkwartet van het gezin. Zijn uitzonderlijk muzikaal talent moet dan al opgevallen zijn, want hij werd naar de koster-organist van de parochiekerk gestuurd voor muzieklessen, al getuigde de verbaasde brave man later dat hij Franz niets meer kon leren, hij wist alles al. In de kerk was Franz de eerste sopraan van het koor en speelde ook vioolsolo’s. Toen hij elf jaar was, kreeg hij een studiebeurs voor het Konvikt in Wenen, een soort internaat voor begaafde burgermanskinderen, dat ook het koor leverde voor de keizerlijke hofkapel, een soort Wiener Sängerknaben dus.

Ook daar viel Schubert onmiddellijk op: hij speelde de eerste viool in het studentenorkest en dirigeerde als de leraar afwezig was. De ernst en de fijngevoeligheid waarmee hij dat deed viel iedereen op, ook Antonio Salieri, toen de muzikale ster van het Weense hof. Je zou kunnen denken dat Franz een haantje de voorste was, een verwaand kereltje dat overal probeerde op te vallen. Niets is minder waar: hij was pijnlijk verlegen en enkel onder de bewonderende druk van zijn vrienden kwam zijn talent voor de buitenwereld te voorschijn, zeker zijn eigen composities.

Hij was toen inderdaad al eigen muziek aan het schrijven, zijn eerste werk in de chronologische catalogus die O.E. Deutsch in 1951 publiceerde, dateert van 1810, hij was toen dus 13. Drie jaar later brak zijn kinderstem. Hij moest dus het Konvikt verlaten, maar bleef les volgen bij Salieri. Ondertussen studeerde hij voor onderwijzer, zoals zijn vader, en gaf les in dezelfde school. Voor militaire dienst bleek hij te kort van gestalte.

In die jaren tussen zijn zestiende en zijn achttiende schreef hij enorm veel, zowel kamermuziek als symfonieën, missen, zelfs een hele opera. Verbazingwekkend is het aantal liederen dat hij schreef: letterlijk honderden per jaar! Sommige daarvan waren echte meestersukjes en worden nu nog steeds gezongen: Greetje aan het spinnewiel, Stille zee, Heideroosje, om ze in het Nederlands te noemen, maar vooral Erlkönig, telkens op gedichten van Goethe.

Met die liederen komen we bij een van de meest typische kenmerken van Schubert. Hij hield vooral van het ingekeerde, intieme, gevoelige werk, niet van geschetter en lawaai en bombastisch gedoe. Hij was een echte romanticus. Maar wat bedoelen we daarmee?

De Romantiek begon laat in de 18de eeuw, dus even voor de geboorte van Schubert in 1797 en duurde tot een eind in de 20ste eeuw, zeg maar tot de eerste wereldoorlog in 1914, al zijn er uitlopers tot op onze dagen… Het begon als een voorkeur voor het ongewone, het niet-alledaagse, het eigenaardige. Zeer veralgemenend kan men zeggen dat in de Romantiek de emoties belangrijker zijn dan het verstand, de rede; het aanvoelen van de dingen en toegeven aan ingevingen belangrijker dan de vaste vorm en orde. Niet dat men zo maar in het wilde weg te werk ging: geen kunst zonder methode en discipline. Maar men gebruikte de technieken om nieuwe vormen te vinden, origineel te zijn, veeleer dan het oude na te bootsen. De natuur vormde een voortdurend veranderende inspiratie, een vrij en onbevangen milieu, wars van menselijke conventies en burgerlijkheid. Ook het verleden, bij voorkeur de ridderlijke en hoofse middeleeuwen, werd als een ideaal voorgesteld, net als verre landen en onbereikbare idealen. Ten slotte was ook het nationalisme een typisch kenmerk: men zocht bevrijding van de dwingelandij van buitenlandse overheersers, desnoods met wapengeweld, denk maar aan onze eigen Brabantse omwenteling en de onafhankelijkheid van België in 1830.

Soms wordt Schubert nog afgeschilderd als een typische salonfiguur uit die kleinburgerlijke periode tussen 1810 en 1850: braaf, sentimenteel, zoeterig, verwijfd zelfs. Zijn meest bekende portret toont een veeleer papperig ventje, met krulletjes en een brilletje en een overdadig pak. De werkelijkheid is anders. Zowel in zijn muziek als in zijn privé-leven was hij veeleer een beeldenstormer, die zich verwoed afzette tegen de bestaande orde en die ook met zijn muziek grenzen verlegde die door bijvoorbeeld Mozart en Beethoven waren getrokken.

Toen een rol als onderwijzer uiteindelijk niet lukte, werd Schubert een wat marginale figuur, zonder eigen inkomen, steeds te gast bij vrienden of weldoeners, niet in staat een gezin te stichten omdat hij geen vrouw en kinderen kon onderhouden. Hij speelde hier en daar bij families en bij allerlei gelegenheden, trok op met zangers, muzikanten, dichters, schilders, filosofen, schrijvers, politici, zat dan graag aan de piano om te begeleiden of solo te spelen, nam deel aan verhitte debatten over de problemen van die dagen, trok naar de buiten op uitstap of vakantie als hij een goed aanbod kreeg, en componeerde ondertussen van ´s morgens tot diep in de nacht.

Zijn succes voor het grote publiek was beperkt. Slechts een heel klein stukje van zijn enorme productie bereikte de buitenwereld, en ook dat sloeg slechts af en toe echt aan. Al zijn pogingen om zijn muziek gedrukt te krijgen, en dus verkocht, mislukten. Pas in 1821 kon “Erlkönig” door toedoen van enkele vrienden te koop aangeboden worden, met succes, trouwens, en van dan af werden zijn meest bekende stukken ook gedrukt. Zoals het wel meer gaat, werd zijn muziek een echte rage in de betere kringen van Wenen, met huisconcerten bij rijkelui met alleen maar muziek van Schubert, de befaamde Schubertiades. De grote concertzalen bleven voor hem gesloten, al had hij dan bijvoorbeeld al zeven symfonieën geschreven. Hij bleef ook proberen om het publiek te veroveren met een opera, een ontspanningsvorm die toen zeer populair was. Tevergeefs.

Aan het einde van 1822 werd Schubert ziek: syfilis, de AIDS van die tijd. Hij trok zich terug uit het uitgangsleven maar componeerde onafgebroken. Hij verbleef een tijd in een hospitaal, probeerde nogmaals een opera opgevoerd te krijgen, maar weer zonder succes. Aan het begin van 1824 zat Schubert echt aan de grond: hij bezat geen cent, was ziek en depressief door het uitblijven van succes en erkenning. Toch bleef hij muziek schrijven die we nu tot zijn meesterwerken rekenen, onder meer het strijkkwartet “Der Tod und das Mädchen”, enkele jaren geleden nog de soundtrack van een boeiende film over een Zuid-amerikaanse folteraar en zijn vrouwelijk slachtoffer.

Stilaan begonnen zijn inkomsten te stijgen door de verkoop van zijn muziek en door opvoeringen in beperkte kring. Schubert moet al die tijd zelf wel overtuigd geweest zijn van zijn kwaliteiten, ook al omdat hij bij vrienden, kennissen en mecenassen zoveel steun en bewondering ondervond. Maar in Wenen was je pas iemand als je ook in de grote theaters en concertzalen gespeeld werd, en als je een belangrijke benoeming kreeg aan het hof. Voor dat laatste was Schubert misschien niet ‘gepolijst’ genoeg, te eigenzinnig, te weinig burgerlijk, een vrijbuiter die met artiesten omging en een zeer vrij leven leidde.

In 1827 overleed Beethoven. Schubert was daardoor fel geschokt, en in zijn laatste werken zien we duidelijk dat hij probeerde in de voetsporen te treden van deze componist die hem steeds geïnspireerd had, zonder dat men van slaafse volgzaamheid kan spreken.

In 1828 schreef hij opnieuw een reeks meesterwerken, en op 26 maart van dat jaar gaf hij het enige openbare concert van zijn hele leven. Het was zowel financieel als artistiek een geslaagd optreden, zodat hij zich voor het eerste een eigen piano kon aanschaffen!

Maar Schubert was ondertussen zwaar ziek, en zijn onafgebroken intense arbeid als componist en uitvoerder had hem fel verzwakt. In oktober liep hij een infectie op door het drinken van onfris water. Hij stierf in Wenen op 19 november 1828, omringd door zijn broers en zijn vrienden. Hij was amper 31. Op zijn zerk stond dit vers te lezen: De Muziek heeft hier een rijke schat begraven, maar een nog rijkere hoop.

Schubert staat op de grens tussen de ‘klassieke’ periode van Haydn, Mozart en Beethoven en de volle romantiek, met Schumann, Chopin en Wagner. Zijn zeer oorspronkelijke, gevoelige muziek gebruikt nog hoofdzakelijk de klassieke vormtaal, maar dan in een vernieuwende en zeer eigen benadering.

Zoals gewoonlijk stel ik dan de vraag: kennen we iets van Schubert? En ja, ook nu is het: ja hoor! Misschien kennen de jongsten onder ons het populaire lied Heidenröslein niet, of het macabere Erlkönig. Maar wie kent de Forel niet? Er is een lied met die naam, en ook een kwartet, waarvan de trage beweging het lied herneemt. En dan is er die ongelooflijk mooie liederenkrans De mooie molenaarsdochter, Die schöne Müllerin, waaruit we zeker allemaal al eens een lied gehoord hebben.

Schubert was een muzikaal natuurtalent, een nooit opdrogende bron van melodieën, een zanger die steeds weer nieuwe taferelen voor ons schildert, nieuwe emoties suggereert. In zijn korte leven schreef hij meer dan 1500 composities, waaronder 600 liederen, 500 pianowerken, waarvan sommige ruim drie kwartier duren, 100 vocale werken, met onder meer 17 opera’s en zeven missen, 80 werken voor kamerensembles en 10 symfonieën. Het is een onuitputtelijke bron van vreugde en verfijnd muzikaal genot, ook voor mensen van de 21ste eeuw, jong en oud. Waag de sprong, haal een CD uit je rekken of uit die van de bibliotheek, je zal niet teleurgesteld zijn. Of je nu een symfonie kiest, een pianosonate, een fantasie, een lied, een kwartet of kwintet, ik verzeker je dat je ervan zal genieten. Dat wens ik je alvast toe.

Karel D'huyvetters
Weblog: blog.seniorennet.be/kareldhuyvetters/


 


• Reageren   • Doorsturen   • Afdrukken   • Waarschuwen   • Artikel schrijven  

Geplaatst door Redactie
25 augustus 2006 12:11
2472 keer bekeken.

Klik hier om dit artikel toe te voegen aan uw weblog



Meer van dit soort artikelen lezen?
_
Vergeet jezelf dan niet aan te melden. Ontvang 2x per maand 'Het beste van het web' via e-mail.
_



Reacties Van leden

Je reactie
Het is alleen mogelijk te reageren wanneer je ingelogd bent.
_
Naam_Wachtwoord_


Er zijn nog geen reacties gegeven.




Andere Magazine artikelen
_
Categorie Lifestyle
_


Bent u tussen de 73 en 79 jaar oud?
In april 2020 heeft de Gezondheidsraad geadviseerd alle 70 tot 79-jarigen vaccinatie tegen pneumokokken aan te bieden, te beginnen bij de ...
Lees verder | Reacties 3 | Door 50plusser.nl | Toevoegen


KNBB lanceert ''Tijd voor Krijt'': Biljarten als remedie tegen eenzaamheid
Tijd voor Krijt. Zo heet het activeringsprogramma van de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond (KNBB). Door ouderen met elkaar te biljarten ...
Lees verder | Reacties 1 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Tijdens lockdown toename verkoop erotische spelletjes en seksspeeltjes voor partners
Op 17 september hebben vakjury en stemmend publiek Willie.nl beloond met een zilveren Shopping Award in de categorie 'Persoonlijke Verzorging’; ...
Lees verder | Reacties 0 | Door 50plusser.nl | Toevoegen


Van Gogh Museum en bloomon presenteren Flowergram Sunflower edition
In samenwerking met het Van Gogh Museum presenteert bloomon de Flowergram Sunflower edition. Zonnebloemen (1889), één van de ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Alleen met Vermeer in het Mauritshuis
Het Mauritshuis toont vanaf 26 september Alleen met Vermeer – 'het mooiste schilderij ter wereld'. Deze nieuwe presentatie in de tentoonstellingsruimte ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Rijksmuseum komt ondanks pandemie met een mooi programma 2020-2021
Het Rijksmuseum presenteert voor het komende culturele seizoen het aangepaste tentoonstellingsprogramma. Ook het Rijksmuseum is hard geraakt ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Schildersmuseum geeft nieuwe presentatie van het oude ambacht
Alsof je zo binnenstapt in het atelier van Jacobus Gerardus Haanraedts, een alleskunner met kwast. Dat ervaar je in de nieuwe presentatie ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Museum Singer krijgt groot compliment van minister van Engelshoven
Hoe houdt je je als museum staande? De pandemie legt allerlei beperkingen op. Toch slaagde museum Singer erin om een prachtige expositie eigen werken neer te zetten. ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Zorgmedewerker Manon maakte show omwille van meer begrip voor dementie
Mensen met dementie schamen zich voor hun hersenziekte. En naasten weten vaak niet hoe ze ermee moeten omgaan. Alarmbellen genoeg voor zorgmedewerker ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Ik kies Elena: Nederlandse vertaling I choose Elena door Callas Nijskens
Op haar vijftiende turnde Lucia Osborne-Crowley elke dag urenlang om op de Olympische Spelen uit te kunnen komen. Tottdat ze tijdens een ...
Lees verder | Reacties 0 | Door MarianVisservanKlaarwater | Toevoegen


Bezoeker welkom achter de schermen in Museon
Elke woensdag- en vrijdagmiddag opent het Museon voor een aantal bezoekers de deuren van zijn collectiedepots en geeft een unieke kijk achter ...
Lees verder | Reacties 0 | Door 50plusser.nl | Toevoegen







_
De laatste Artikel reacties
_


Door Daviddisselgmail.com op 26 sep 2020 15:42
_
Hallo ik ben ook een biljarter in Hoogeveen Bij H B C mooie grote locatie waar je 7 dagen per week kan ...
_
Artikel KNBB lanceert ''Tijd voor Krijt'': Biljarten als remedie tegen eenzaamheid
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door Adryvon op 20 sep 2020 09:58
_
Link voor downloaden gpx-stand werkt nog steeds niet
_
Artikel Autoroute: Loosdrechtse Plassen & de Vechtstreek
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door MarianVisservanKlaarwater op 04 sep 2020 15:42
_
Lees ook: veteranen en kunst: de schatkamer van militaire missies. https://www.cultuurblogger.nl/2020/09/03 ...
_
Artikel Recensie: ''De 'Gijzeling'' van Bosnië veteraan Jos Gelissen
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door MarianVisservanKlaarwater op 25 aug 2020 08:07
_
Dank je wel Balkje, voor deze toevoeging.
_
Artikel Recensie: kerk in tijden van corona
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door Balkje op 23 aug 2020 18:36
_
"Klaaglied in Coronatijd". Een lied op de melodie van Psalm 137. Werd gezongen in de Martinikerk ...
_
Artikel Recensie: kerk in tijden van corona
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door Balkje op 20 aug 2020 14:25
_
Nog een boek: "God en de pandemie" van Tom Wright. Voor wie het boek gelezen heeft, is dit ...
_
Artikel Recensie: kerk in tijden van corona
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door MarianVisservanKlaarwater op 05 aug 2020 07:44
_
Ik heb weer genoten
_
Artikel André van Duin en Janny van der Heijden gaan weer varen
_
Bekijk het artikel en alle reacties



Door Balkje op 04 aug 2020 18:37
_
Mooi ontspannend programma
_
Artikel André van Duin en Janny van der Heijden gaan weer varen
_
Bekijk het artikel en alle reacties



De beste Foto's van de dag
_
_


Stelling van de dag
05 januari 2016
76%Mee eens
_
19%Mee oneens
_
6%Geen mening
_


Laat uw stem meetellen!
_
Mee eens
Mee oneens
Geen mening
_
  Meer info




De best gelezen Artikelen
De meest bekeken artikelen van de afgelopen 12 maanden.
_

Ondersteuning Windows 7 verloopt. Stap nu over naar Windows 10: beter, sneller en veiliger
Na 10 jaar stopt de ondersteuning voor Windows 7. Vanaf 1... lees verder


LuckyTV: Nieuwslezeres Astrid Kersseboom is op non-actief gesteld ;-)
Astrid werd op non-actief gesteld nadat ze gisteren in ee... lees verder


Foto prinses Alexia op cover van Argentijns magazine gaat viraal
Een foto van prinses Alexia gaat viraal. Ze is nu zelfs t... lees verder


Zien! Chantal Janzen neemt een bindweefselmassage
Chantal Janzen en Leco van Zadelhoff ondergaan tijdens de... lees verder


Jongen zingt vertederend voor zijn broertje met downsyndroom
lees verder


Lief! Puppy troost baby
De oma van deze acht maanden oude baby heeft een doeltref... lees verder


Meute, een bizarre drumband die met bezielende technomuziek in Europa straten en pleinen onveilig maakt
Heerlijke muziek waar je niet stil op kunt blijven staan. lees verder


Bent u tussen de 73 en 79 jaar oud?
In april 2020 heeft de Gezondheidsraad geadviseerd alle 7... lees verder










_
 
_

50plusser.nl
Over 50plusser.nl
Homepage
Top 20 mogelijkheden
Nieuwsbrieven
Contact
Inloggen
Wachtwoord vergeten
Adverteren
Privacystatement & Cookiebeleid
Sitemap

Lidmaatschap
Gratis lidmaatschap
Plus lidmaatschap
Uitschrijven

IK
Mijn profiel
Mensen uitnodigen
Mijn plekken op internet
Profielfoto's
Hoofdfoto's aanpassen
Gegevens aanpassen
Gebruikersnaam wijzigen
Wachtwoord wijzigen
E-mailadres wijzigen

Leden
Overzicht
Nu online
Verjaardagen
Wie doet wat?
Overzicht
Mijn acties
Wat doen mijn vrienden

Prikbord
Alle berichten
Mijn berichten
Berichten van mijn vrienden

Van de dag
Foto's
Weerfoto's
Fotobewerkingen
Zwart/wit foto's
Video's
Stellingen

Fotoboeken
Overzicht
Mijn fotoboeken
Top fotoboeken

Fotowedstrijd
Overzicht
Huidige top 25
Winnaars
Voorgaande wedstrijden

Chatboxen
1 op 1 livechat
ChatBox
Clubs
Overzicht
Populaire clubs
Nieuwe clubs
Start een club

Blogs
Overzicht
Populaire weblogs
Start een weblog

Forum
Alle forums
Onderwerpen van vandaag
Onderwerpen van deze week
Zoeken

Cursussen
Software
Websites
Gezondheid
50plusser.nl

Zoek & Deel
Overzicht
Wandelroutes
Fietsroutes
Natuurgebieden
Bezienswaardigheden
Campings
Autoroutes
Motorroutes
Overige
Nieuws
Krantenkoppen
Weerbericht

Magazine
Artikelen
Artikel schrijven
Interviews

Extra
Recepten
Evenementen agenda
Ga je mee?
Webgids
Marktplaats
Spelletjes
Braintraining
E-cards maken
Desktop achtergronden
Software downloads
Animaties
Fotokalenders maken
Vandaag
30 berichten
0 tweets
42 foto's
1 reacties

RSS Feeds
Website RSS
Magazine RSS
Weblog RSS
Club RSS

Onze websites
50plusser.nl

Plus lidmaatschap
Word Plus lid voor maar
€ 1,79 per maand!










50plusser.nl
© 2005-2020
Publishious

Camino de las Puentezuelas s/n Buzón 4 29.120 Alhaurin el Grande
CIF / NIF : Y 5412747 X

_
_